Γ. ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ

Γεώργιος Καραθανάσης

Ἀρχιλῃστής  ἐναντίον τριῶν λῃστῶν. Πῶς ἐξηγοράσθη ἡ ἐξόντωσίς των.

Τὰ  εὐεργητικά ἀποτελέσματα ἑνός νομοθετικοῦ διατάγματος.

Εἰς τὴν Ἀνωτέραν Διοίκησιν  Χωροφυλακῆς  Στερεᾶς Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας  προΐσταται ὁ ἀντισυνταγματάρχης κ. Μπαρμπέτσης ἐλήφθησαν αἱ λεπτομερεῖς ἐκθέσεις τῶν  ἁρμοδίων ἀρχῶν ἐπί  τοῦ κάτωθι πρωτοφανοῦς γεγονότος, τὸ  ὁποῖον πρό τινων ἡμερῶν ἀνηγγέλθη ἐκ Λαμίας διὰ τοῦ ἑξῆς συντόμου τηλεγραφήματος:

«Ὁ ἐπικεκηρυγμένος λῃστής Γ. Καραθανάσης ἐφόνευσε παρά τὴν Ἀράχωβαν τοὺς ἐπικεκηρυγμένους λῃστάς κ. Κύρκον, Ἀ. Παπαϊωάννου καὶ Φαρμάκην. Μετά τὴν πράξιν του ταύτην ὁ φονεύς λῃστής προσῆλθε καὶ παρεδόθη εἰς τὰς ἐν Λαμίᾳ ἀρχάς.»

Ἐπί τῶν ἀνωτέρω γεγονότων μᾶς γράφει ἐκ Λαμίας τὰ ἑξῆς ἔκτακτος συνεργάτης μας:

Πρὸ δύο μηνῶν διά Νομοθετικοῦ Διατάγματος καθωρίσθη ὅτι οἱοσδήποτε ἐπικεκηρυγμένος λῃστής φονεύσῃ ἕτερον ἐπικεκηρυγμένον λῃστήν ἀπαλάσσεται πάσης περαιτέρω καταδιώξεως. Τὸ Διάταγμα τοῦτο ἐκοινοποιήθη  πρὸς ἁπάσας τὰς δικαστικάς καὶ ἀστυνομικάς ἀρχάς τοῦ Κράτους καὶ  ἔφερεν εἰς ἀναστάτωσιν ὁλόκληρον  τὸν λῃστρικόν κόσμον τῆς  ὑπαίθρου χώρας, μεταξύ τοῦ  ὁποίου  αἱ κρατοῦσαι μέχρι τινός ἀμοιβαία ἐμπιστοσύνη καὶ ἀλληλεγγύη διεσαλεύθησαν σοβαρῶς.

Ἀπό τῆς κοινοποιήσεως τοῦ νέου νομοθετικοῦ μέτρου ἤρχισε καὶ ἡ καταδίωξις μεταξύ τῶν  λῃστρικῶν συμμοριῶν καὶ τὰ  πρῶτα εὐεργετικά ἀποτελέσματα διά τοὺς μαστιζομένους πληθυσμούς τῆς ὑπαίθρου  χώρας ἐξεδηλώθησαν εἰς τὴν  περιφέρειαν  τῆς  Ἀραχώβης.

Ιστορικές λεπτομέρειες

Ο Stott σε πλοίο στη Μεσόγειο κατά τη διάρκεια του 

χρόνου του με την SOE στην Ελλάδα.

Η βρετανογερμανική προσέγγιση

κατά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο ξεκίνησε

από το … Κυριάκι Βοιωτίας.

Όταν οι απλοί άνθρωποι γράφουν,

με δική τους πρωτοβουλία, ιστορία.

Υπόθεση Don Stott

Το Μάιο  του 1941 ο Νεοζηλανδός λοχίας Donald Stott τραυματίστηκε και αιχμαλωτίστηκε από τις γερμανικές δυνάμεις στην Κρήτη. Γρήγορα κατάφερε να δραπετεύσει από το στρατόπεδο συγκέντρωσης αιχμαλώτων, πηδώντας με κοντάρι, μέρα μεσημέρι, το συρματόπλεγμα.

Κρύφτηκε για αρκετούς μήνες στην Κρήτη και ύστερα από πολλές περιπέτειες κατόρθωσε, τελικά, να φτάσει στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εκεί έγινε μέλος της «Special Operations Executive» («S.O.E.») - Υπηρεσία Ειδικών Επιχειρήσεων.

Τον Απρίλιο του 1943, ανθυπολοχαγός πια, έπεσε με αλεξίπτωτο στην Ελλάδα. Μερικές εβδομάδες αργότερα διορίστηκε σύνδεσμος αξιωματικός με τον ΕΛΑΣ Αττικοβοιωτίας.

Παρόλο που ήταν βαθιά συντηρητικός στις πολιτικές του απόψεις, διατηρούσε αρκετά καλές σχέσεις με το νέο του περιβάλλον. Μάλιστα, σε μια γερμανική εκκαθαριστική επιχείρηση διακινδύνευσε ο ίδιος, προκειμένου να σώσει κάποιον τραυματισμένο αντάρτη από την αιχμαλωσία.

Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, παρά την άρνηση  συμμετοχής και συνδρομής του ΕΛΑΣ - πράγμα που τον εξόργισε ιδιαίτερα - υπήρξε ο πρωταγωνιστής της καταστροφής της γέφυρας του Ασωπού, με την οποία διακόπηκε η μοναδική σιδηροδρομική γραμμή Βορρά - Νότου της Ελλάδας για 71 μέρες.

Είναι ο ίδιος που πέτυχε την πρώτη αεροπορική ρίψη πολεμικού υλικού στο 34^ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, παρά την απέχθεια των Βρετανών, για οποιαδήποτε ανεξέλεγκτη ένοπλη δύναμη στη νευραλγική ζώνη κοντά στην Πρωτεύουσα.

Το διάστημα αυτό φαίνεται ότι είχε ως έδρα του το Κυριάκι Βοιωτίας, όπως θα φανεί και από τα αναφερόμενα παρακάτω.

Ο ΓΑΜΟΣ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ - ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΥΣ ΔΕΛΦΟΥΣ

Το ζεύγος Βουγιουκλάκη- Παπαμιχαήλ στον "χορό του Ησαΐα"
στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στους Δελφούς.

ΕΓΙΝΑΝ ΧΘΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΕΛΦΟΥΣ

ΟΙ ΓΑΜΟΙ

ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ – ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ

*****

Έκτακτα μέτρα τάξεως είχε λάβει η Χωροφυλακή

ΔΕΛΦΟΙ, 18. (Εκτάκτου απεσταλμένου). – Η Αλίκη Βουγιουκλάκη παντρεύτηκε, με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ σήμερα το απόγευμα στις τέσσερις και μισή στην Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην πλατεία των Δελφών. Πάνω από 150 καλεσμένοι του ζεύγους έφθασαν από την Αθήνα με ιδιωτικά αυτοκίνητα και πούλμαν, για να παρευρεθούν στην τελετή του γάμου και στην δεξίωση που δόθηκε το βράδυ στο ξενοδοχείο «Βούζα» και που χαρακτηρίστηκε «Αραχωβίτικο γλέντι» (νταούλια και κλαρίνα σκορπούσαν λαϊκούς σκοπούς και στο δείπνο προσφέρθηκαν κοκορέτσι, αρνιά σούβλας, φέτα Παρνασσού και μπακλαβάδες).

Οι κάτοικοι των Δελφών είχαν πλημμυρίσει από το πρωί, το κέντρο της πόλεως για να δουν την Αλίκη νύφη και ο γάμος των δυο καλλιτεχνών υπήρξε το κύριο θέμα της ημέρας για τους Δελφούς που φωταγωγήθηκαν το βράδυ προς τιμήν των νεονύμφων.

Η όψη της Αράχωβας

Του Γεωργίου Σύρου

Στο χωριό μου την Αράχωβα

                                                                                                       και στους Αραχωβίτες

Εκθεσότοπος στ’ αλήθεια το χωριό μας έχει γίνει

κι όπως πάει ούτε κοτέτσι μεσ’ το δρόμο δεν θα μείνει.

Όλα γίνονται εκθέσεις και πουλάνε μπεχλιμπίδια,

αμφιέσεις εκ των πάλαι με τα χίλια δυο στολίδια,

υφαντά και κουρελούδες, πάντες, τσάντες και ταγάρια,

τετζερέδες, κακαβούλια, τσότρες, λάμπες και λυχνάρια

κι απ’ την άλλη οι εικόνες των Αγίων μας Μαρτύρων,

σκονισμένες, μαυρισμένες κρέμονται επί παραθύρων

και καρτερικά προσμένουν τους τουρίστες να περάσουν,

κι οι φιλότεχνοι από δαύτους να μπουν να τις αγοράσουν.

ΤΑ «ΣΚΑΘΑΡΙΑ» ΣΤΗΝ ΑΡΑΧΩΒΑ ΤΟΥ 1967

Όταν οι BEATLES χόρεψαν συρτάκι.

Του Δημήτρη Δεμεσούκα

Πριν λίγες μέρες επισκεφτήκαμε τη γραφική Αράχωβα. Μπήκαμε σε μια πανσιόν, ρωτήσαμε για τις τιμές των δωματίων κι ενώ είμαστε στη διαδικασία της σκέψης, μας πλησιάζει ένας στρουμπουλός, καραφλός κύριος με μπάσα φωνή – που σου έδινε να καταλάβεις αμέσως ότι είναι ο ιδιοκτήτης – και μας λέει για να μας πείσει. «Ελάτε. Θα σας δώσω το δωμάτιο που κοιμήθηκαν οι “Beatles”». Ο Γιώργος Παπαστάθης όπως είναι το όνομα του ιδιοκτήτη της πανσιόν «Νόστος», μας κέρασε έναν αχνιστό γαλλικό καφέ και άρχισε να μας διηγείται την απίστευτη αλλά αληθινή ιστορία των “Beatles” ‘ετσι όπως την έζησε εκείνος.

Ιούλιος του 1967: Τέσσερις περίεργοι τύποι με μακριά πουκάμισα, χλαμύδες και 4-5 χαϊμαλιά περασμένα στο λαιμό τους να κρέμονται μέχρι το στήθος τους φτάνουν στην Αράχωβα.

Τους έχουν πει ότι εκεί στο γεφυράκι στην είσοδο του χωριού θα τους περιμένει ο Έλληνας φίλος που θα τους φιλοξενήσει. Η ώρα περνάει και κανείς δεν εμφανίζεται. Μέχρι να έρθει ο Έλληνας κάθονται οκλαδόν στο έδαφος, στρέφουν το κεφάλι τους στον ουρανό, κλείνουν τα μάτια κι αφήνονται στα ζεστά χάδια του ήλιου. Ξαφνικά μια σκιά για ελάχιστα δευτερόλεπτα τους κρύβει τον ήλιο, ταράζει την ηρεμία τους κι ύστερα χάνεται.

Πέτρος Κόκκαλης: «Πρέπει να πεθάνουμε συνεπείς με τον εαυτό μας και με τους αγώνες μας»

Ο καθηγητής Πέτρος Σ. Κόκκαλης
(σκίτσο Δ. Μεγαλίδη)

«Ογκόλιθος της Ιατρικής και Χειρουργικής, με βαθιά επιστημονική γνώση, τόλμη και επιδεξιότητα… Ύπαρξη με φλέβα επαναστατική, ανήσυχη, με μυαλό οξύτατο… καρδιά παλλόμενη στο ρυθμό του ανθρώπινου πόνου, κολόνα αξιοπρέπειας και ύψιστου πατριωτισμού… Η θεράπουσα αγκαλιά των φτωχών και καταφρονεμένων… δόσιμο ολοκληρωτικό… συγκαταλέγεται ανάμεσα στους ανθρώπους εκείνους που ορθώθηκαν να εμποδίσουν την καταστροφή, που αυτοεπιστρατεύτηκαν  για να προοδεύσει ο κόσμος προς την ειρήνη και την ευτυχία…»

Ο Πέτρος Κόκκαλης γεννήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου του 1896. Προσωπικότητα χαρισματική και ιδιαίτερα ιδιοφυής . Πέρασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας σε ηλικία 15 ετών και συνέχισε να σπουδάζει στο εξωτερικό στα Πανεπιστήμια του Βερολίνου , της Βέρνης και της Ζυρίχης δίπλα σε κορυφαίους επιστήμονες της ιατρικής διαφόρων ειδικοτήτων. Σε νεαρή ηλικία ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Ιατρικής με ακόμη πιο σημαντική διάκριση το διορισμό του ως Αναπληρωτή Διευθυντή του Χειρουργικού Ακτινολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου του Ζόλινγκεν Βησθεδά στο Μόναχο, επιλογή ιδιαίτερα σημαντική για έναν γιατρό που δεν ήταν Γερμανός.

Η αγαπημένη μου "θεία Αννέτα"

Του Νίκου Νικολαΐδη

Η αγαπημένη μου "θεία Αννέτα", μια Κυρία με όλη τη σημασία της λέξης, "έφυγε" για πάντα από κοντά μας το μεσημέρι της Δευτέρας 28 Ιουλίου, σε ηλικία 93 ετών, 'πλήρης ημερών' όπως θα λέγαμε. Για μένα, που η ανάμνησή της θα μένει ανεξίτηλη στο μυαλό και την καρδιά μου, ήταν κάτι παραπάνω από "συγγενής" (η πιο πιστή και ειλικρινής φίλη της μητέρας μου), ήταν ο σύνδεσμός μου με το παρελθόν μιας ανέφελης παιδικότητας και η απόδειξη πως όταν κάποιος αγαπήσει πολύ τη ζωή, μπορεί να τη γευτεί χωρίς παράπονα και μεμψιμοιρίες, παρά τις όποιες αντιξοότητες.

Πρέπει να τηράμε πίσω!

Μαυρόπουλος Ε. Χρίστος

Μην ψάχνετε την εμορφιά στις γειτονιές του κόσμου, τώρα που όλα μοιάζουν κοντινά και γνώριμα.

Η εμορφιά βρίσκεται στον τόπο μας, στο σπίτι μας, στην Πατρίδα μας και στους αγώνες μας για τη διατήρηση της ΕΘΝΙΚΗΣ  συνέχειας!

Γι' αυτό και κάθε τόσο, πρέπει να τηράμε πίσω.

Πίσω, στου ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ την πατημασιά,

στου ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ την Παναγιά,

και στου ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΜΑΣ, τη σπάνια λαλιά.

Κι από την άλλη και σ' αυτούς που ζήσανε στα χρόνια μας, ανάμεσά μας και δώσανε τον ωραίο αγώνα της ζωής, με τις παραδόσεις μας, τα ήθη κι έθιμά μας.

Όπως: Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ στο τρέξιμο από το 1916-1984!

Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΛΗΤΣΟΣ το 1942 που σβόλωσε τους Ιταλούς καταχτητές στου "ΜΟΥΣΤΑΦΑΜΠΕΗ" την ανηφοριά!

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΚΟΒΟΣ, στο τριπλοπήδημα με φόρα!

Ο ΜΕΛΙΣΣΑΡΗΣ ΚΟΡΙΤΟΣ, στο σάλτο πάνω απ' τον πήχυ με κοντάρι!

Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΜΝΑΣ κι ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΜΑΛΗΣ, στο σήκωμα της πέτρας!

Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΛΗΤΣΟΣ κι ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΜΑΤΑΣ, στο πάλεμα!

Ο γραμματοδιδάσκαλος ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ, στο πέταγμα του λίθου!

Και τόσοι άλλοι που "σκαπέτισαν", όπως ο γέρο ΤΣΕΛΕΠΗΣ, ο γέροντας ΚΑΦΑΣΗΣ, ο πρώτος με το τούμπανο κι ο άλλος με την πίπιζα, φτάσανε την παράδοσή μας ως πέρα στην Αμερική!

"Ένα κερί λοιπόν σ' αυτούς αρκεί. Το φως του αμυδρό

αρμόζει πιο καλά, θάναι πιο συμπαθές

σαν έρθουν οι δικοί μας, σαν έρθουν οι Σκιές." ΚΑΒΑΦΗΣ. 

Θ. ΛΑΖΑΡΗΣ: Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΓΙΝΕΙ…ΑΓΙΟΣ!

ΤΟΥ Δ. ΚΑΛΛΟΝΑ

(ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1935)

Εάν καμιά φορά συναντήσω τον Θεόδωρο Λαζαρή εις τον… παράδεισο, δεν θα εκπλαγώ. Εάν τον έβλεπα αύριο με ράσα επισκόπου, με μήτρα και με επιτραχήλιο, δεν θα μου έκανε την παραμικρή εντύπωση. Ο Θ. Λαζαρής έχει θεωρία επισκόπου, αλλά και καρδία επισκοπική. Είναι ήρεμος, γλυκύς, υπομονετικός, ανυστερόβουλος, μελαγχολικός, αθώος όπως ένα παιδί. Δυσκολεύεται κανείς να πιστέψει ότι ο άνθρωπος αυτός είναι μέλος της σημερινής κοινωνίας. Θα μπορούσατε να… μεταλάβετε από τα χέρια του «χωρίς φόβο και χωρίς πάθος», θα μπορούσατε να εξομολογηθείτε σ’ αυτόν. Αν σας ευλογήσει μπορείτε να συγκαταλεχθείτε μεταξύ εκείνων που θα πάνε εκ δεξιών κατά την Δευτέρα παρουσία…

Μολονότι δεν είχε μεταξύ των προγόνων του κανένα ιερωμένο, έχει μίαν κλίση ακατανίκητο προς το θείον. Του αρέσουν οι παλιές εκκλησίες, τα υποβλητικά ημίφωτα, οι εκστατικές σιωπές, οι μελαγχολικές ψαλμωδίες, οι έρημες αυλές των μοναστηριών, τα θλιμμένα σούρουπα, τα εγκαταλελειμμένα σπίτια. Όταν συζητεί, νομίζετε ότι ομιλεί από άμβωνος, παίρνει ένα πατριαρχικό ύφος και προσδίδει εις την φωνή του το τραγικό και θλιμμένο ταυτόχρονα τόνο ενός μάρτυρος. Όταν αναφέρει την λέξη θρησκεία, το πρόσωπό του φωτίζεται από μια παράξενη φλόγα. Ασφαλώς ο ζωγράφος αυτός θα γίνει μια μέρα καλόγηρος.

Εις το ατελιέ του υπάρχουν έργα με διάφορα θέματα. Διακρίνει κανείς γυμνά, που δεν μπορεί να καθορίσει το χαρακτήρα της πόζας τους, παλιά σπίτια και κοιμισμένα νερά, κάμπους με αγριολούλουδα, ψαράδες με δίχτυα, τσιγγάνες που ρίχνουν τα χαρτιά, δέντρα που φυλλορροούν στις πρώτες ψυχρές πνοές του φθινοπώρου.

Θ. ΛΑΖΑΡΗΣ : ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ 1938.

Ο Λαζαρής τα δείχνει όλα αυτά και τα εξηγεί με αγάπη. Εκείνα όμως στα οποία επιμένει ο Λαζαρής, τα οποία εκθειάζει, είναι τα θρησκευτικά θέματα.Ένας μυστικός δείπνος και ένας ατελείωτος επιτάφιος… Θαρρεί κανείς ότι ο ζωγράφος αυτός έχει ζωγραφίσει όλα τα άλλα θέματα για να δικαιολογήσει την αγιογραφία, προς την οποία τρέφει μια απεριόριστη λατρεία.

Ένας τέτοιος άνθρωπος, είναι φυσικό να παραμένει… ανύπανδρος, να μη ενδιαφέρεται για το χρήμα, να μη εννοεί την επιχείρηση στην τέχνη, να είναι τακτικός στην εκκλησία της συνοικίας τους, να μη διατηρεί πολλές σχέσεις, να ρέπει προς την μελαγχολία και να καταλήξει… εις μοναστήριο.

Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ

                             

Ένα άρθρο του καθηγητού κ. Ι. Σαρρή δημοσιευμένο στο περιοδικό «Εκδρομικά» σχετικώς με τη σπηλιά του Οδυσσέα Ανδρούτσου ήταν η αφορμή να ξεκινήσουμε είκοσι άτομα με επικεφαλής τον ίδιο τον καθηγητή για να επισκεφθούμε κι’ εξερευνήσουμε τη σπηλιά αυτή που βρίσκεται στη Β.Α. πλαγιά του Παρνασσού κοντά στο χωριό Βελίτσα. Είμαστε οι πρώτοι μέχρι τα σήμερα που φτάσαμε στη Βελίτσα με το σκοπό αυτό γιατί κανένας ως τώρα δεν ενδιαφέρθηκε για τη σπηλιά, κι είναι ίσως ελάχιστοι εκείνοι που την ξέρουν για «σπηλιά του Ανδρούτσου».

Εκείνη που θεωρείται ως σπηλιά του ήρωα, είναι το Κορύκειο  Άντρο στην αντίθετη πλευρά του Παρνασσού, πάνω από τους Δελφούς, και σ’ αυτό φταίνε κι οι ιστορικοί μας – απ’ τον Τρικούπη ως τον Κόκκινο – που έτσι την αναφέρουν. Ευτυχώς όμως κάποιος σύγχρονος του Ανδρούτσου, ο οποίος έζησε κοντά του κι ήταν και γραμματεύς του, ο Αντώνιος Γεωργαντάς απ’ τη Λειβαδιά, ανέτρεψε την ανακρίβεια αυτή (περιοδικό Παρνασσός 1881) χωρίς όμως να τον προσέξουν και να συμμορφωθούν οι νεώτεροι ιστορικοί μας και οι συντάκτες των μεγάλων μας λεξικών. Και πριν ακόμα φθάσουμε εμείς στη σπηλιά του Οδυσσέως, ας δούμε πως αυτός την ανακάλυψε και την χρησιμοποίησε ύστερα για κατοικία του.

Τον Νοέμβριο του 1822 όταν ο Κιοσέ Μεχμέτ Ρεσίτ πασάς πατούσε την Ανατολική Ελλάδα, οι Βελιτσιώτες μαθαίνοντας τον ερχομό του, θέλησαν να προφυλαχτούν απ’ την οργή του πασά, κι αποφάσισαν να καταφύγουν στις αποκλείστρες του Παρνασσού. Ο χειμώνας όμως ήταν βαρύς και τα χιόνια τόσα πολλά κατά κείνα τα μέρη που τους ανάγκασε να καταφύγουν σε διάφορες άλλες κρυψώνες. Μερικοί διαλέξανε για καταφύγιο τη σπηλιά αυτή που βρίσκονταν κοντά στο χωριό τους κι αφού κατορθώσανε με χίλιους κινδύνους να την πατήσουν, μπήκανε μέσα περί τις 2.000 ψυχές.

                    

Αργότερα μαθαίνοντας ο Ανδρούτσος την κρυψώνα, αυτή «χάριν περιέργειας, κατά τον Γεωργαντά, απεφάσισε ν’ ανέβει εις το σπήλαιον και να το επεξεργασθεί». Και τόσο άρεσε στον Οδυσσέα το θεόκτιστο αυτό οχύρωμα, που αμέσως πήρε την απόφαση να το κάμη μόνιμη κατοικία του, βάζοντας μέσα την οικογένειά του η οποία έτσι θα βρισκόνταν στο διάστημα του πολέμου σ’ ένα ασφαλισμένο μέρος. Μπορούσε δε να την χρησιμοποιήσει και σαν σκοπιά, γιατί από κει φαίνεται ολάκερος ο κάμπος της Λοκρίδας, απ’ τον οποίο μπαινόβγαιναν τότε οι εχθρικές δυνάμεις. Το μεγαλύτερο όμως προτέρημα της σπηλιάς ήταν ότι επειδή είχε μεγάλο άνοιγμα μπροστά, το εσωτερικό της βρισκόταν πάντα εκτεθειμένο στον αέρα και στον ήλιο κι έτσι είχε αρκετό φώς και δεν την πείραζε η υγρασία.

Στον απόηχο μιας σημαντικής Έκθεσης Ζωγραφικής

Του Στάθη Ασημάκη

«Ένας πίνακας πρέπει να διηγείται κάτι, να κάνει το θεατή να στοχάζεται, όπως ένα ποίημα, να του αφήνει την εντύπωση ενός μουσικού κομματιού.» 

                                                    Arnold Boeclin

                                                             (εκπρόσωπος του γερμανικού Συμβολισμού)

Ο συμπατριώτης μας ζωγράφος Γιώργος Γρανιτσιώτης έχει, ως γνωστόν,  αποφασίσει από την αρχή της εικαστικής του πορείας να μην ακολουθήσει την καλλιτεχνική ‘‘πεπατημένη’’, δηλαδή πρόχειρη δουλειά, πολλά καλλιτεχνικά μπλα-μπλα με σκοπό τη φήμη, το εμπορικό αλισφερίσι και την ‘‘κονόμα’’.

Αντίθετα, αποφάσισε τη δύσκολη, αλλά αληθινή καλλιτεχνική πορεία, που σημαίνει πολύ δουλειά και καθόλου μόστρα. Βεβαίως, πέρασε στην ακρότητα του καλλιτεχνικού αναχωρητισμού, αρνούμενος πεισματικά να εκθέτει και να πωλεί έργα του.

Ίσως έπαιξαν ρόλο εγγενείς παράγοντες όπως η σεμνότητά του, η καλλιτεχνική του αυστηρότητα, ακόμα και η απουσία συγκυριών που θα  ήσαν συμβατές με την καλλιτεχνική δεοντολογία του. Όμως, όταν συνωμοτήσει το σύμπαν θα υπάρξει το συμβάν. Έτσι, κάποια  βραδιά του περασμένου Φθινόπωρου, μεταξύ ρούμι και τσίπουρου με τον παιδικό και αγαπημένο φίλο του Γιώργο Σιδηρά έπεσε η ιδέα της προσφοράς αίθουσας, για να στηθεί μια έκθεση ζωγραφικής στην Αράχοβα τις μέρες των γιορτών των Χριστουγέννων - Πρωτοχρονιάς και Φώτων. Ο ζωγράφος, ευτυχώς, είπε το ναι και όλα τα απαραίτητα μπήκαν σε γραμμή υλοποίησης.

ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ

Φωτ. Θανάση Ρέβα.

Χρίστος Ε. Μαυρόπουλος

“Δάσκαλε,

πάει καιρός που «έφυγες», και πάντα με αγάπη σε θυμάμαι.

Τώρα βέβαια έχω μεγαλώσει και πάω στο Λύκειο, μα ο καλός σου λόγος χρειαζούμενος και βάλσαμο οι ορμήνειες σου, που τόσο πολύ μου λείπουνε.

Ξέρεις ανάμεσα στα άλλα, άρχισα και να σκιτσάρω, να ζωγραφίζω κιόλας, μα πλιόνε εσύ δεν είσαι εδώ για να μου πεις τα μυστικά, την τέχνη των χρωμάτων και την προοπτική στην κάθε ζωγραφιά μου.

Τις προάλλες,

έπεσε στα χέρια μου κι ένα βιβλίο σου παλιό, «Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ Η ΑΡΑΧΩΒΑ» και μ’ έκανες να δακρύσω διαβάζοντας τα ποιήματά σου.

Έτσι είναι Δάσκαλέ μου. Όπως τα λες!

Κι έτσι τους στίχους σου αναθυμούνται οι Αραχωβίτες κι οι πέτρες του Τόπου μας οι πολύτιμες, που’ χεις κατάσαρκα χαράξει στο κορμί τους τ’ όνομά σου!

Κι εκείνη η χαλκογραφία σου που με αγάπη και περφάνεια, σφυρηλάτησες και κρέμασες στο πέτρινο μνημείο του ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ, στον ΑΪ ΓΙΩΡΓΗ, ξέρεις τα πρωινά χρυσώνεται από τον ήλιο και λάμπει η εκκλησιά κι ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ.

Θέλω κι άλλα να σου γράψω, μα πιότερο θαρρώ σημαντικό είναι το που τις μέρες τούτες τη νίκη θα γιορτάσουμε του Στρατάρχη μας στο «ΜΟΥΣΤΑΜΠΕΗ», κι ίσως να γίνει κι η αναπαράσταση της θρυλικής εκείνης μάχης του 1826, όπως την έκανες κι εσύ παλιότερα!

Το μάλλα εξαπατώμενον ζώον της γης

Μαυρόπουλος Ε.Χρίστος


Το μάλλα εξαπατώμενον ζώον της γης

Ουρές!
Παντού ουρές στον κόσμο μας.
Ουρές φτωχών και πληγωμένων...Άνεργων και πεινασμένων...
Λιγοστής χαράς και πεφταστέρινες ουρές...Κι όλες "ήσυχα και στέρια" πορεύονται στο χρόνο.
Ουρές και στην Πατρίδα μας που δε λεν να σκαπετίσουν, να χαθούν, παρόλα τα ταξίματα και τις "σκόλινες" βελάδες των πολιτικών μας.

Ίσως να φταίνε τα "σύμβολαια εμπιστοσύνης" με το Λαό!
Ίσως να φταίει το φεγγί μας, που είναι...κολοβό!
Μπορεί και νά 'ναι που το συνήθισε πλιόνε ο Έλληνας, για χρόνια στο τσαρσί, στο μεϊντάνι, με τεμενάδες να μαζώνει ταξίματα και κοσαράκια!
Πάντα μες στο βαθύ το λούκι!
Ότι και νάναι όμως, ο καλός Θεός έδωσε αλλού κι αλλού ουρές και κάποια ζωντανά, είπε να ξεχωρίσουν!

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ - ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΥΡΟΣ

Χρίστος Ε. Μαυρόπουλος

«Η ποίηση, γράφει ο Ν. ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ, ξεκινάει από μέσα σου… σαν κάποιος να σου μιλάει.»

Ο δε ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ σημειώνει : «Ο αληθινός ποιητής αρχίζει τη ζωή του με την ποίηση και τελειώνει μαζί της.»

Σ’ αυτά τ’ αχνάρια βάδισε κι ο Γ. ΣΥΡΟΣ.

Διαβάστε το βιογραφικό του που έγραψε «αντί προλόγου», στο βιβλίο του ΠΟΡΕΙΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ, ποιήματα, εκδ. Κ. ΚΟΥΛΟΥΦΑΚΟΣ Αθήνα 1977.

«Από παιδί, δυο πράγματα στη ζωή μου αγάπησα. Πρώτα την ποίηση κι ύστερα τη ζωγραφική. Στο τέλος όμως έγινα… έμπορος!

Είναι που λένε «αλλού το όνειρο κι αλλού το θαύμα.»

Η αλήθεια όμως είναι μια. Δεν πέρασε ποτέ η μέρα απ’ τη ζωή μου, που να μην έκλεψα ώρα απ’ τη βιοποριστική εργασία μου, για να την αφιερώσω σ’ ένα στίχο ή σ’ ένα σκίτσο.

Στίχους άρχισα να γράφω από πολύ μικρός.

Σιγά-σιγά όμως ο στίχος μου, άρχισε να δημιουργεί σχετική προσωπικότητα και να βρίσκει ανοιχτές τις πόρτες στα περιοδικά της εποχής, με το ψευδώνυμο CONTE REPANAKI, παρμένο από ξένο περιοδικό, που το διάλεξα για να κρύβομαι πίσω από αυτό.

ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ

Χρονογράφημα                                  Χρίστος Ε. Μαυρόπουλος

Λένε πως πιότερο αξίζει το ταξίδι στη ζωή κι όχι ο προορισμός.

Μα η αφεντιά μου θαρρεί πως πιότερο μετράνε οι Στάσεις και όχι το ταξίδι!

Αυτές παίζουν σπουδαίο ρόλο στη ζωή μας.

Η πρώτη, όταν γεννιέται κλαίγοντας ο άνθρωπος!

Η δεύτερη, το που γουρμάζει αγάλι-αγάλι το μυαλό του κι αποφασίζει το τι θα κάμει και πως θα πορευτεί.

Κι η τρίτη, της παντρειάς η Στάση, που όλοι ορκοπατιούνται, πως πιότερο βαραίνει στ' ανθρώπου τη ζωή!

Μ' αυτές λοιπόν θαρρώ προκόψαμε ως τα σήμερα κι αναβαστάχτηκε ο κόσμος μας!

ΤΟ ΜΑΡΙΚΑΚΙ

Χρίστος Ε. Μαυρόπουλος

Άκουγε ο Μάνθος

το Μαρικάκι να γλυκοτραγουδεί κι έλιωνε σαν το κερί !

Στου Στράτου την ταβέρνα, ότε που έφερνε «κομπανία».

Κάθε βαριογιορτή.

Μια αρμαθιά οργανοπαίχτες και κειό το σεβνταλούδικο το Μαρικάκι, που ράγιζε καρδιές με τη φωνή του.

Μια τσαπερδόνα όλο τερτίπια και στη φωνή αηδόνα !

Την άκουγε ο σερνικόκοσμος κι «αλλαξοπίστηζε», σαν τον καιρό στο πέλαγο.

Την άκουγε κι ο καψερός ο Μάνθος και μοσχοκάρφια κεντούσανε τα μέσα του.

Το ίδιο κι απόψε μόλις που γύρισ’ απ’ τη θάλασσα.

Είπενε να περάσει απ’ την ταβέρνα, έτσι για μια «οσμή», και στο κατόπι να πάγαινε για ύπνο, μια κι έπρεπε πουρνό-πουρνό το δίχτυ του να σηκώσει.

Ότε όμως που δρασκέλισε το κατώφλι και την αντίκρυσε απάνω στο σανίδι, στο φτενό φέγγος του μαγαζιού, στην αλεγκρία και στα νεραϊδοτσακίσματά της, έχασε το μπουσουλά του !

Τρυγώνα π’ αναπετάριζε τα φτεράκια της !

Κι είχενε πιάσει το βλογημένο θηλυκό κι ένα Σμυρνέϊκο χαβά, που λόξεψε ευτύς ο νούς του.

«Θα σπάσω κούπες, για τα λογάκια που’ πες…

Θα σπάσω και ποτηράκια, για τα πικρά λογάκια…»

Λωλάθηκε ο φτωχός ψαράς και στρώθηκε σε μια καρέκλα παραγγέλνοντας μισή οκά μπρούσκο, από κείνο, το δυνατό, τ’ Αραχωβίτικο που του διαγούμιζε γλυκά τα σωθικά !

ΔΕΛΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ 1927 : Η ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ

Ο σκηνοθέτης ΤΑΚΗΣ ΜΟΥΖΕΝΙΔΗΣ και η χορογράφος ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ, που συμμετείχαν στη θεατρική παράσταση «ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ» του ΑΙΣΧΥΛΟΥ το 1927, ξεδιπλώνουν τις αναμνήσεις τους και μιλούν για τις ενέργειες της ΕΥΑΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ, που θα πραγματοποιούσαν το όραμα του συντρόφου της ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ. Σημαντικό μέρος τους αφιερώματος καλύπτεται από την προβολή αποσπασμάτων της ταινίας των αδελφών ΓΑΖΙΑΔΗ, στα οποία και προβάλλονται είτε στιγμιότυπα από τους Αγώνες στο Στάδιο των Δελφών, είτε στιγμές από τη θεατρική παράσταση. Ο ΘΑΝΟΣ ΒΕΛΟΥΔΙΟΣ, συνεργάτης των ΣΙΚΕΛΙΑΝΩΝ, δίνει πληροφορίες που αφορούν στην προετοιμασία του εγχειρήματος ενώ ο θεατρολόγος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΗΣ παρουσιάζει την πλήρη ιδεολογική προσέγγιση με την οποία σχεδιάστηκε και παρουσιάστηκε το κείμενο του ΑΙΣΧΥΛΟΥ στους Δελφούς. Η ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ, συναισθηματικά φορτισμένη, κλείνει το αφιέρωμα μιλώντας για το τέλος της ΕΥΑΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ.

                

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΣΤΟΥΣ ΔΕΛΦΟΥΣ

Αναμνηστική φωτογραφία στο αρχαίο θέατρο των Δελφών, από την επίσκεψη του Βασιλικού ζεύγους Παύλου και Φρειδερίκης, τον Σεπτέμβριο του 1954, στους Δελφούς, μαζί με την βασίλισσα Juliana των Κάτω χωρών, την πρώην βασίλισσα  Marie Jose της Ιταλίας, τον πρίγκιπα Μιχαήλ της Ρουμανίας και τον πρώην Βασιλιά της Ιταλίας Umberto.

ΑΝΤΙΟ ΦΙΛΕ ΜΟΥ ΑΝΤΡΕΑ

Χρίστος Ε. Μαυρόπουλος

Αναμετρώ και συλλογιέμαι τους ανθρώπους που περάσανε κι αγάλι-αγάλι γράψανε την ιστορία της ΑΡΑΧΩΒΑΣ, σα χρυσοφάδιαστο και ωραίο παραμύθι, πάνω στου Κόσμου το ατλάζι !

Εκείνους που κατά καιρούς υψώσανε φωνή, υψώσανε σπαθί, υψώσανε καλέμι και χαρτί και γράψανε στορήματα και ποιήματα, κουβέντες, κι έγνοιες της κάθε μέρας, που τώρα τις συλλογιέμαι, τις διαβάζω στην καθιστάρική μου τη ζωή και μελετάω τα περασμένα.

Και χαίρομαι γι’ αυτό Φίλε μου.

Χαίρομαι που το φεγγί μου θύμησες ξεχωριστές κρατάει, μες στα παλιά κιτάπια του και έτσι μπορώ να ξεδιαλέγω τις δικές μας κάθε τόσο κι αντάμα σου να κουβεντιάζω.

Ν’ αναθυμάμαι το χαρτί και το καλέμι σου, το Λόγο σου τον καθάριο στα παιδικά αφτιά να ξεστρατίζει κι η αγωνία σου μεγάλη και ζωηρή να μην «ΦΡΑΓΚΕΨΗ», η ΑΡΑΧΩΒΑ τώρα που είμαστε εις τας ΩΓΡΩΠΑΣ. Γι’ αυτό ορμήνευες, στις πέτρες μας σιμά να μείνουν τα παιδιά, στ’ ανωγοκάτωγα τα σπίτια μας, στα χούγια και στις παραδόσεις μας και στην ΑΡΑΧΩΒΙΤΙΚΗ φτιασιά μας.