Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026

1931: Η πρώτη ομαδική χρησιμοποίησις των σκι στις χιονισμένες πλαγιές του Παρνασσού.

 


Ὁ Ε.Ο.Σ. καὶ τὰ χειμερινά σπόρ
Ἡ πρώτη ὁμαδική χρησιμοποίησις τῶν σκί στὶς χιονισμένες πλαγιές τοῦ Παρνασσοῦ. Μιά ἀνάβασις στὸν Γεροντόβραχο.

Αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτό μου ἰδιαιτέρως  εὐτυχῆ, ἀλλά καὶ ὑπερήφανο, διότι εἶχα τὴν τύχη  νὰ λάβω μέρος καὶ νὰ παρακολουθήσω ἀπό κοντά τὴν πρώτη ἐπίσημη ἔξοδο μὲ σκί, ἡ ὁποία τόσο ἀθόρυβα ὀργανώθηκε καὶ ἔγινε ἀπό τὸ Τμῆμα Ἀθηνῶν τοῦ Ἑλλλην. Ὀρειβατικοῦ Συνδέσμου στὸν Παρνασσό ἀπό τὰς 21 - 25 Φεβρουαρίου 1931.
Στὴν ὁμάδα ἐκείνη, στὴν ὁποία καθώς εἶπα ἔλαβα μέρος καὶ γώ, ἔλαχε ὁ κλῆρος νὰ ἐμφανίσῃ γιά πρώτη φορά  ἔτσι ὁμαδικά ἐδῶ στὴν  Ἑλλάδα τὰ παράδοξα αὐτά «ξύλα» πού λέγονται σκί. Ἤτανε τόσο φυσική ἡ περιέργεια τοῦ κοινοῦ  ποὺ συνωστιζότανε γύρω μας  παντοῦ, ὅπου μᾶς ἔβλεπαν, στὸ δρόμο, στὸ σιδηρόδρομο, στὸ πλοῖο, πού δὲν μᾶς ἔκανε καὶ τόση ἐντύπωση, ὅταν ἀκούγαμε νὰ λένε μεταξύ τους:
-Τὰ βλέπεις αὐτά  εἶναι μηχανήματα πού παραμερίζουνε τὸ χιόνι, για νὰ διαβαίνουν !  
Ἄλλος πάλι  ἔλεγε ὅτι θὰ τὰ μεταχειριστοῦμε σάν ξυλοπόδαρα - βλέπετε συνέπεσε  νὰ ἦταν Ἀποκριές!  Στὸν Πειραιᾶ οἱ μάγκες μᾶς εἶπαν πώς πᾶμε στὸ Βόρειο Πόλο γιά τὸν Νόμπιλε καὶ στὴν Ἀράχωβα μᾶς πέρασαν γιά τιναχτάδες μπαμπακιῶν, τέλος ὅλα αὐτά δίναν εὔθυμα θέματα στὴν καλόκαρδη συντροφιά μας σ’ ὅλο τὸ χρονικό διάστημα τῆς τετραήμερης παραμονῆς μας ἀπάνω στὸν χιονισμένο  Παρνασσό.
Ὁ  Ε.Ο.Σ. ἀπό καιρό εἶχε  φροντίσει κι ἔφερε γιά  λογαριασμό τῶν Τμημάτων του ἀρκετά  ζεύγη σκί, μὰ ὅμως χάρις στὸ ὅ,τι φέτος δὲν εἴχαμε ἀρκετά χιόνια, για νὰ γίνουν οἱ σχετικές  ἀσκήσεις ἐδῶ στὴν Ἀττική, ἀπεφάσισε  τὸ Τμῆμα Ἀθηνῶν νὰ πάῃ σὲ ψηλότερα βουνά νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ ἔτσι χωρίς ἐξαιρετικές ἑτοιμασίες καὶ ἀχρείαστο  θόρυβο ὁρίσθηκε ν’ ἀναχωρήσῃ ἡ ὁμάς αὐτή τῶν skieurs τὸ βράδυ τοῦ Σαββάτου 21/2/31.
Μολονότι ἡ μέρα ἐκείνη ἦτο βροχερή καὶ ἐξακολουθοῦσε νὰ χειροτερεύῃ πρὸς τὸ βράδυ ἀκόμη περισσότερο, ὡστόσο κανένας ἀπό κείνους ποὺ δήλωσαν,  δὲν ἔλειψε ἀπό τὸν τόπο πού εἶχε ὁρισθῇ γιά συγκέντρωση. Μὲ τὸ πλοῖο «Δωρίς» ἐφύγαμε στὶς 9 τὸ βράδυ γιά τὴν Ἰτέα. Κατά κακή τύχη ἡ κακοκαιρία  αὐτή ἐπικρατοῦσε  καὶ στὴ θάλασσα κι ἔτσι  ταξιδεύαμε  ἀρκετές ὧρες ἀπό τὸν Πειραιᾶ ὡς τὸν Ἰσθμό - μέσα σὲ μιά τρικυμία πρωτοφανοῦς ἐντάσεως πού κοντύνεψε νὰ πνίξῃ τὸ πλεούμενό μας. Ὡστόσο τὰ ξημερώματα φτάσαμε στὴν Ἰτέα κι ἀπό κεῖ μὲ αὐτοκίνητα φτάσαμε ὕστερα ἀπό δυό ὧρες στὴν Ἀράχωβα.
Ἀπό κεῖ, ὕστερα  ἀπό μικρή παραμονή, φύγαμε πεζῇ  γιά τὰ «Καλύβια» τῆς Ἀράχωβας πού φτάσαμε ὕστερα ἀπό 1 ½ ὥρας ὁμαλή ἀνάβαση. Ἐκεῖ ταχτοποιηθήκαμε σὲ δυό καλύβια. Στὰ «Καλύβια»  (ὕψος 1.200μ.) δὲν βρήκαμε χιόνι, ἀλλά ὅμως τὰ γύρω ὑψώματα ἦταν ὅλα ἄσπρα καὶ λίγο ψηλότερα ἀκόμα τὰ ἔλατα ἦσαν καὶ κεῖνα  σὰν πουδραρισμένα  ἀπό τὸ χιόνι πού ἦταν παγωμένο στὰ κλαριά τους. Ψηλά ὁ θεόχτιστος ὄγκος τῶν γυμνῶν κορυφῶν τοῦ Παρνασσοῦ ὀρθωνότανε  περήφανα κι ἔφτανε  ν’ ἀγγίζῃ  τὸ ξάστερο γαλάζιο χρῶμα  τ’ οὐρανοῦ πού τὸν χώριζε ἀπό δαῦτο ἡ συνηθισμένη ἀντάρα τῶν ψηλῶν βουνῶν.

***

Μὲ δικαιολογημένη βιασύνη ὅλη ἡ συντροφιά ἀφήνει τὰ καταφύγια καὶ παίρνει τὸν ἀνήφορο πρὸς τὸ Σκλιδόρεμα. Εἶναι φορτωμένοι ὅλοι μὲ τὰ σκί στὸν ὦμο κι εἶναι τόσο χαρούμενοι ποὺ ἀνεβαίνουν τὴν ἀνηφοριά σὰν ζαρκάδια!  Ὕστερα ἀπό μιά ὥρα πορεία  βρέθηκε τὸ πλάτωμα τῆς μέρας ἐκείνης στὴ θέση «Μπούρδη». Ἡ κατωφέρεια ἤτανε ἀρκετή  καί ἄρχισαν τ’ ἀνεβοκατεβάσματα καὶ οἱ τοῦμπες ἀπό τοὺς πρωτόπειρους. Τὰ πηδήματα καὶ λογῆς - λογῆς «κόλπα» καὶ στροφές ἀπό τοὺς ἐξησκημένους ἔδιναν πρὸς στιγμήν τὴν ἐντύπωση πώς  βρισκόμαστε στὸ Chamonix
Ἡ συντροφιά μας ἀπετελεῖτο ἀπό τὸν ἀρχηγό τῆς ἐκδρομῆς κ. Ἀλ. Σάββα, τοὺς κ.κ. G. Dorie, S. Baud - Bovi, Er. Raymonde, Βίλλυ Ζορνώ, Μωύς Λεβῆ, Κων. Νάτση, Ἀλ. Κακούση, Ι. Καμπουροπούλου, Ν. Μαλτέζου, Κ. Καλιαμπέτσου, Κ. Σακελλαρίδη, Εὐαγγ. Παπαδοπούλου, Ν. Καρβούνη, Ι. Μαρούλη, Γερ. Πεφάνη, Σπύρο Λατσένερε καὶ τὸν ὑποφαινόμενον.


Τὸ σούρουπο γυρίσαμε ὅλοι κατενθουσιασμένοι στὰ καταφύγιά μας. Ἀναμμένες φωτιές μᾶς περίμεναν, γιά νὰ μᾶς ζεστάνουν καὶ νὰ μᾶς στεγνώσουν τὰ βρεμμένα ἀπό τὸ χιόνι ροῦχα μας. Τραγούδια καὶ διάθεσις ἀρκετή καὶ στὶς δύο καλύβες - τὰ καταφύγιά μας.  Μιά ὁμάδα ἑτοιμάζεται γιά  ν’ ἀνέβῃ τὸ πρωί ὡς τὴν ψηλότερη κορυφή μὲ σκί. Ἑτοιμάζει ὅλα τὰ χρειαζούμενα ἔχοντας  ὑπ’ ὄψει της ὅλες τὶς πιθανές δυσκολίες πού εἶναι δυνατόν νὰ συναντήσῃ  στὸ δρόμο της.
Τὴν ὁμάδα αὐτή ἀπετέλεσαν οἱ κ.κ. G. Dorie, S. Baud-Bovi, ἀμφότεροι Ἑλβετοί, καὶ οἱ  Κ. Νάτσης,  Ἀλ. Κακούσης καὶ ὁ ὑποφαινόμενος, ἤτοι πέντε ἐν ὅλῳ. Μιά ἄλλη ὁμάς ἀποτελούμενη από τοὺς κ.κ. Ν. Καρβούνη, Ι. Μαρούλη, Γερ. Πεφάνη καὶ Σπύρο Λατσένερε ἑτοιμάζεται γιὰ τὴν πεζοπορική διαδρομή της πρὸς τὴν χιονισμένη  Ἀπάνω Ἀγόριανη.

***

Τὴν Δευτέρα 23/2/31 πρωί, ὥραν 5:50΄, ξεκινήσαμε ἀπό τὸ καταφύγιο γιά τὴν κορυφή φορτωμένοι μὲ τὰ σκί καὶ μὲ τὰ ἀπαραίτητα σκοινιά, πιολέ κλπ. καὶ προχωρᾶμε μὲ τὴν ὁδηγία τοῦ Κοπανιᾶ πρὸς τὸ Σκλιδόρεμα.  τὴν περασμένη νύχτα εἶχε ρίξει νέο χιόνι κι ἔτσι τὸ συναντᾶμε σὲ πολύ χαμηλότερες περιοχές.
Εἶχε ξημερώσει καλά, ὅταν διαβήκαμε ἀπό τὴ θέση  πού ἔγιναν οἱ πρῶτες ἀσκήσεις μας εἰς τὸ σκὶ τὸ περασμένο ἀπόγευμα. Ἀνεβαίναμε λίγο ἀκόμα κι ὕστερα ἀναγκαζόμαστε νὰ φορέσουμε σκί, γιατί τὸ χιόνι γίνεται πιότερο καὶ εἶναι ὅλα τὰ γύρω σκεπασμένα ἀπό δαῦτο. Προχωροῦμε μὲ τὰ σκί  ἐκτός τῶν κ.κ. G. Dorie, καὶ  Ἀλ. Κακούση πού εἶναι ἐφοδιασμένοι μὲ ρακέτες (χιονοπέδιλα) καὶ τοῦ ὁδηγοῦ πού δὲν φοράει ἄλλο ἀπό τὰ τσαρούχια!
Στὶς 7:30΄ φτάσαμε στὴν Κάτω ΠρόντουληΝεραϊδόλακκα, μιά πολύ καλή λάκκα μὲ ὡραῖες πλαγιές  γιά σκί. Συνεχίζεται  ἡ ἀνάβασίς μας μὲ τὸν ἴδιο τρόπο. ἀκόμα  τὸ   δάσος ἐξακολουθεῖ, ὁ ὁδηγός μας  δυσκολεύεται  πολύ νὰ συμβαδίζῃ  μαζί μας, χώνεται ἀρκετά  στὸ χιόνι κι αὐτό εἶναι σοβαρός λόγος νὰ τὸν κάνῃ νὰ καθυστερῇ πολύ. Στὶς 8:30΄ εἴμαστε φτασμένοι στὴν Ἀπάνω Πρόντουλη, τοποθεσία ὁμολογουμένως ὑπέροχη για σκὶ, ἴσως νὰ μὴν ὑπάρχει καὶ καλύτερη γιά τὸ σκοπό αὐτό σ’ ὅλον  τὸν Παρνασσό. Εἶναι μιά πελώρια λάκκα μὲ ὡραῖες ἄδενδρες πλαγιές ποὺ κατεβαίνουν σὰν χυτές ἀπό τὰ Κορφοβούνια τοῦ Παρνασσοῦ.

***

Ὕστερα ἀπό ἀρκετούς ἑλιγμούς σὲ μιά ἀπότομη ἐλατόφυτη πλαγιά βγήκαμε στὴ θέση Σαραντάρι, ὕψους 1.980μ. περίπου στὶς 9:45΄ ἀπ’ ὅπου συνεχίζεται ὁ δρόμος βορεινά πρὸς τὴν Ἀπάνω Σουβάλα καὶ ἀνατολικά ἀρχίζει ἡ ἀπότομη ἀνάβαση τοῦ Πενεγιόπλαγου πού φέρνει στὴν κορυφή Γεροντόβραχος(ὕψος 2.457μ.).
Ἐδῶ τὸ χιόνι ἦταν τόσο παγωμένο πού ἦτο ἀδύνατος ἡ χρησιμοποίησις  τῶν σκί  καὶ γι’ αὐτό τὰ μπήξαμε στὸ χιόνι καὶ ἀρχίσαμε ν’ ἀνεβαίνουμε. Ψηλά οἱ κορυφές εἶναι χωμένες στὴν ὀμίχλη. Στὴν ἀρχή ἡ κλίσις δὲν ἦτο ἀπότομη  καὶ γι’ αὐτό σὲ μιά κατεύθυνση, τὴν ὁποία ἐχάραξα  ἐγώ πού εἶχα ἀναλάβει νὰ ὁδηγήσω τὴν συντροφιά στὴν κορυφή. Δὲν εἴχαμε ἀνέβει πιότερο ἀπό  50 μέτρα περίπου εἰς ὕψος, ὅταν ἀπότομος ἡ κλίσις ἄρχισε νὰ γίνεται ἀπότομη σ’ ἐπικίνδυνο βαθμό τὸ δὲ χιόνι νὰ εἶναι παγωμένο σὲ σημεῖο πού νὰ δυσκολεύῃ τὴν προχώρηση.
Συμφωνήσαμε ὅλοι πώς ἦτο ζήτημα φρονήσεως νὰ χρησιμοποιήσουμε τὸ σχοινί πού εἴχαμε μαζί μας, ο κ. Baud-Bovi ἑτοιμάζει τὶς σχετικές θηλιές σὲ ἀνάλογες ἀποστάσεις καὶ καθένας περνάει ἀπό μιά ἀπό τὰ πόδια καὶ τὴν φέρνει ὡς τὴ μασχάλη  του, ὅπου καὶ τὴ σφίγγει καλά. Κανονίζεται  ἡ σειρά καὶ ἀνεβαίνουμε  πατῶντες στὶς τρῦπες  πού ἀνοίγει στὸ παγωμένο χιόνι ὁ προπορευόμενος κ. G. Dorie.
Καθώς ἀνεβαίνουμε στὸ ἀριστερό μας πλευρό ἔχουμε τὸ σχοινί πού κρατάει τὴν  συνοχή μεταξύ μας… Εἶναι γεγονός ἀναμφισβήτητο πώς αὐτή ἡ διά σχοινιοῦ συνοχή ἐξασκεῖ μεγάλη ἐπίδραση ἀπάνω στὸ ἠθικό τοῦ ἀναρριχωμένου, τοῦ δίνει μεγάλη δύναμη καὶ γενικῶς τὸν βοηθάει  στὸ ὄχι ἀπολύτως εὔκολο σὲ παρόμοιες  περιστάσεις ἔργο του.
Ἕνας ἀπό τοὺς ἐπικινδύνους ἐχθρούς για τὸν ὀρειβάτη εἶναι καὶ ἡ ὁμίχλη, ἡ ὁποία δὲν  ἄργησε νὰ κατέβῃ ἀκόμα χαμηλώτερα καὶ νὰ μᾶς ἐμποδίζῃ  νὰ βλέπουμε… πού πηγαίνουμε… τὸ μόνο πού γνωρίζαμε ἤτανε ὅτι ἀνεβαίναμε…
Ἀνεβαίναμε ἀργά καὶ μὲ ὅση ἐχρειάζετο στὴν περίσταση  αὐτή προσοχή. Ὁ κ. Bovi  ἀναλαμβάνει  νὰ ξεκουράσῃ τὸν κ. Dorie στὸ ἔργο τοῦ πρωτοπόρου σκαπανέως  μὲ τὸ πιολέ στα χέρια… Βρισκόμαστε σὲ ὕψος 2.200 μ. περίπου, διαβαίνουμε ἀπό σημεῖα πού τὸ χιόνι εἶναι τόσο πολύ παγωμένο πού χρειάζεται δυό καὶ τρεῖς φορές νὰ χτυπηθῇ μὲ τὴ μύτη πλέον τοῦ πιολέ, γιά νὰ σπάσῃ καὶ νὰ κάνῃ μιά μικρή προεξοχή, στὴν ὁποία νὰ καρφωθῆ μὲ δύναμη ἡ μύτη τῆς ἀρβύλας μὲ τὰ εἰδικά καρφιά.
Καὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτό συνεχίζεται ἡ ἀνάβασις. σὲ πολλά σημεῖα διακρίνονται προεξοχές, τὶς ὁποῖες ἔχει δημιουργήσει τὸ χιόνι σὲ ἀπότομες πτώσεις βράχων τῆς πλαγιᾶς, τὶς ὁποῖες ὁ φίλος κ.  Baud - Bovi παραστατικώτατα ὀνομάζει cornice (κορνίζα, γείσωμα). Κάπου - κάπου ξαστερώνει ἔτσι γιά μιά στιγμή καὶ αὐτό μᾶς βοηθεῖ νὰ βεβαιωθοῦμε ποῦ ἀνεβαίνουμε.
Ἦτο πολύ ὑποβοηθητικό στὴν ἀνάβασή μας τὸ γεγονός ὅτι κατά παράδοξον τρόπον δὲν φυσοῦσε διόλου ἀέρας. Ἐντύπωση ἐξαιρετική μᾶς ἔκανε  ὅτι ὅσο ἀνεβαίναμε ψηλοτέρα τὸ χιόνι ἦτο ὀλιγώτερο σκληρό. Πολύ μᾶς ἐξυπηρετοῦσε ἕνα ζευγάρι crampons, τὰ ὁποῖα ἐφοροῦσε ἕνας ἀπό τὴ συντροφιά.
Τέλος 12:5΄ ἀντικρύζουμε τὶς κορυφές ἀνάμεσα ἀπό τὴν ὀμίχλη, ἐδῶ στὸ σημεῖο αὐτό ἀρχίζει νὰ πέφτῃ καὶ χιόνι. συνεχίζουμε ὄχι ἀνεβαίνοντας πλέον, ἀλλά προχωρῶντας καὶ στὶς 12:50΄ φτάνουμε στὸ ὑψόμετρο τοῦ Γεροντόβραχου, ὅσο ἦτο ἀσκέπαστο ἀπό τὸ χιόνι,  εἶχε διακοσμηθῇ κατά ἕνα παράξενο τρόπο, πού ἔμοιαζε σὰν φτερούγια φανταστικοῦ ἄσπρου πουλιοῦ. Τὸ φτάσιμό μας αὐτό ἐχαιρετίστηκε ἀπό ὅλους μας μὲ τριπλές ζητωκραυγές  ἐνθουσιασμοῦ. Ὁ φωτισμός δὲν εἶναι κατάλληλος, μὰ ὡς τόσο ὁ κ. Dorie μᾶς παρατάσσει! καὶ μᾶς φωτογραφίζει. Τὸ κρῦο δὲν εἶναι δυνατό, διότι τὸ θερμόμετρό μας κατέβηκε μόλις 1 βαθμό κάτω από τὸ μηδέν.
Ἕνα ἀμυδρό ξαστέρωμα μᾶς ἐπιτρέπει νὰ διακρίνουμε  μακρύτερα καὶ πρὸς τὰ Ν. Α. τὴν κορυφή τῆς Λιάκουρας, ὑπολογίσαμε  τὴν ἀπόσταση κι εἴδαμε  πώς δὲν θἄταν φρόνιμο νὰ ἐξακολουθήσουμε τὴν πρὸς τὰ κεῖ πορεία μας πού θἄθελε τὸ λιγώτερο 4 ὧρες μὲ τὴν ἐπιστροφή, γιατί τότε θὰ μᾶς ἔπαιρνε τὸ βράδυ ἀπάνω στὴν κορυφή  καὶ τὸ ἀκόμα  χειρότερο, ἄν τὸ χιόνι ἐνδυνάμωνε θὰ μᾶς σκέπαζε τὰ ἴχνη μας καὶ θὰ μᾶς δυσκόλευε μὲ τὸν τρόπο αὐτό ἡ καταβασή μας.
Ἀποφασίζουμε ἀπό ὅλους μας ἡ κατάβαση ἀπό τὸ ἴδιο μέρος τῆς ἀναβάσεως. Στεκόμαστε λίγα λεπτά ἀκόμη καὶ θαυμάζουμε τὴν ἀσύλληπτη ἄσπρη καὶ παγερή ὀμορφιά τοῦ ὡραίου χιονισμένου βουνοῦ ἀπό τόσο κοντά. Τὸ ἀβυσσαλέο χάος πού εἶναι τώρα κάτω ἀπό τὰ πόδια μας πρὸς τὴ βορεινή πλευρά, σχηματίζει πολλές καὶ τρομαχτικές cornices(γεισώματα) πού προεκτείνουν μεγαλοπρεπῶς καὶ ἐπικινδύνως γιά τοὺς ἀπροσέκτους ὀρειβάταις, τοὺς σκεπασμένους ἀπό τὸ χιόνι βράχους καὶ τοὺς χαρίζουν μιάν ἁπλῆ καὶ  σκέτη  ὀμορφιά πού ἀξίζει τὸν κόπο ν’ ἀνέβῃ κανείς τόσο ψηλά για νὰ τὴν γωρίσῃ.

***

Στὶς 13:5΄ ξεκινᾶμε γιά κάτω ἀπό τὸ ἴδιο μέρος πού ἀνεβήκαμε. Τὸ χιόνι ἐξακολουθεῖ. Ἀκολουθοῦμε τὰ πρῶτα μας ἴχνη, κατεβαίνουμε μὲ περισσότερη, βεβαίως, εὐκολία καὶ χαρούμενοι, ἀφοῦ ἐξεπληρώσαμε τὸ σκοπό μας. Σε πολλές  μεριές χάνουμε γιά  μιά στιγμή τὰ ἴχνη μας, τότε γίνεται μιά περιστροφική βόλτα σὲ ἕνα  γῦρο 30 μέτρων - ὅσο ἦτο τὸ σχοινί - μὲ ἄξονα τὸν τελευταῖο τῆς συντροφιᾶς καὶ κατ’ αὐτόν  τὸν τρόπο πάντα βρίσκονται τὰ πρῶτα ἴχνη καὶ κατεβαίνουμε  σχετικῶς γρήγορα καὶ πάντα μὲ προσοχή. Στὴν περίπτωση αὐτή τῆς καταβάσεως ἡ ὁμίχλη μᾶς ἐξυπηρετεῖ καὶ τοῦτο διότι μᾶς κρύβει τὸ ἀβυσσαλέο χάος πού κατεβαίνουμε καὶ δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ βλέπουμε ἄλλο τίποτε ἐκτός ἀπό τὰ παλιά ἴχνη μας, τὰ ὁποῖα διαρκῶς ἀκολουθῶντες κατεβαίνουμε  δεμένοι ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλον καὶ μὲ προπορευόμενον τὸν καλόν φίλον κ. S. Bovi.
Στὶς 14:10΄ εἴχαμε κατεβῇ στὸ Σαραντάρι, ἀπ’ ὅπου πήραμε τὰ σκί μας καὶ συνεχίζοντας τὴν κατάβασή μας μὲ τὰ σκί καὶ μὲ τὶς ρακέττες (χιονοπέδιλα) φτάσαμε στὴν Κάτω Πρόντουλη, πού βρήκαμε τοὺς ἄλλους συντρόφους μας  πού κατεγίνοντο ἐπιτυχῶς εἰς τὰς ἀσκήσεις τοῦ σκί μὲ γέλια καὶ χαρές.
Ἀπό κεῖ κατεβήκαμε ὅλοι στὰ καταφύγιά μας στα Καλύβια, ὅπου φτάσαμε στὶς 5 τὸ βράδυ. Μιά ζεστή φασουλάδα καὶ ψωμί σταρένιο ἀραχωβίτικο ἀπετέλεσαν πλούσιο γεῦμα γιά ὅλους μας κεῖνο τὸ βράδυ. Ὁ ὁδηγός πού ἐπέστρεψε ἀπό τὴν Ἀγόριανη μᾶς πληροφόρησε γιά τὸ αἴσιο ὡς ἐκεῖ φτάσιμο τῶν ἄλλων τεσσάρων συντρόφων μας.
Καταστρώθηκε ἀποβραδύς τὸ πρόγραμμα τῆς ἄλλης μέρας, πού δυστυχῶς θὰ ἦταν ἡ τελευταία, πού θὰ μέναμε στὸ βουνό καὶ ὕστερα ὅλοι δοθήκαμε στὸν ὕπνο κουρασμένοι καὶ εὐχαριστημένοι γιά τὴν ξέγνοιαστη καὶ χαρούμενη ζωή πού περάσαμε ὡς τότε.

***

Τὴν ἄλλη μέρα,  Τρίτη  πρωί 24/2/31 ξεκίνησαν πάλι ὅλοι, ἐκτός μιᾶς ὁμάδος ἀπό τρεῖς πού πῆγαν νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸ Κωρύκιον  Ἄντρον, γιά νὰ κάνουν   σκί καὶ πῆγαν στὴν Ἀπάνω Πρόντουλη (ἀνάβαση μὲ σκί 2:30΄).
Τὸ βράδυ ἕνα αὐτοκίνητο μᾶς ἔφερε ὅλους στὴν Ἰτέα ἀπ’ ὅπου μὲ τὴ «Δωρίδα» γυρίσαμε  ξανά στὸν Πειραιᾶ. Καὶ ἔτσι ἡ πρώτη ἐπίσημος αὐτή ἔξοδος εἰς τὰ  Ἑλληνικά βουνά  ὑπό τοῦ Ὀρειβατικοῦ ὀργανωθεῖσα καὶ διεξαχθεῖσα σὲ ἀπόλυτα ἀδελφική ἀτμόσφαιρα εἶχε δύο καλά καὶ εὐχάριστα ἀποτελέσματα, πρῶτα - πρῶτα ἐχάρισε  3 μέρες  εὐχάριστες σὲ ὅσους εἶχαν τὴν εὐτυχία νὰ τὴν ἀκολουθήσουν καὶ ὕστερα ἐπρολείανε τὸ ἔδαφος, γιά μελλοντικές ἐξόδους, παρά τῷ λαῷ, ὅταν βλέπουν τοὺς ἄλλους στὸ δρόμο τους νὰ διαβαίνουν μὲ τὰ σκί στὴν πλάτη νὰ μὴ κινδυνεύουν νὰ τοὺς φωνάξουν νὰ τινάξουν μπαμπάκι…

 Φλεβάρης 1931                                                                                                                                                               Κλ. Δενδρινός                  

Από το βιβλίο Ἡ Ἀράχωβα διά τοῦ τύπου ἀπό τὸ 1826 ἕως τὸ 1940
Ἐρευνα - Ἀρχεῖο: Λουκᾶς Παπαλεξανδρῆς
Ἐπιμέλεια - Σχολιασμός: Στάθης Ἀσημάκης
Τόμος Δ΄ (1931 - 1940).