1 - "Για να θυμούνται οι παλαιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι"

 

Το Δάσος

Του Γιώργου Δ. Ανδρέου

    Καταγράφοντας το Οικογενειακό   Δέντρο βυθίστηκα  στο παρελθόν, σε πρόσωπα,  ιστορίες και περιστατικά, που έκρινα ότι έχουν, πέρα από  το οικογενειακό, και  γενικότερο ενδιαφέρον και θα  ήταν χρήσιμο  να καταγραφούν για να διασωθούν.  

   Αναφερόμενος στον πατέρα μου που στα νιάτα του  συμμετείχε στο καφενείο ΚΕΝΤΡΟ – το είχαν  τέσσερις μέχρι το 1964, Λουκάς Βασιλόπουλος ο αποκαλούμενος Αυστριακός, Λουκάς Σιδεράς – Καψούλης,  Μήτσος και Κοσμάς Ανδρέου. Παράλληλα δούλευε όπου υπήρχε μεροκάματο,  στην καλλιέργεια των  δικών  του κτημάτων  στον ελαιώνα και το Λιβάδι και   «μάστορας» στα ελαιοτριβεία.  Ήταν  δεινός ξυλοκόπος, περιζήτητος στην παραγωγή – το τράβηγμα έλεγαν - ξυλείας στον Παρνασσό αλλά και την προμήθεια καυσόξυλων.    Τότε το δάσος ζέσταινε το χωριό με τα ξύλα από τα έλατα και έδινε την αναγκαία ξυλεία για την κατασκευή  των σπιτιών.    

       Ήταν μεγάλη εμπειρία για μένα  η παρακολούθηση   της παραγωγής ξυλείας  στο δάσος που συνδυαζόταν πάντα με την προμήθεια καυσόξυλων από τα κλωνάρια των δέντρων έκοβαν οι ξυλοκόποι.

        Πρώτα επέλεγαν  τα κατάλληλα έλατα που θα έκοβαν, κάποιες φορές  αυθαίρετα κάποιες με την άδεια του Δασαρχείου. Μετά  κάπου κοντά, διάλεγαν ένα σχετικά επίπεδο και ελαφρώς  κατηφορικό σημείο και  κατασκεύαζαν με ξύλα μια  παραλληλόγραμμη εξέδρα  που προσομοίαζε στον  «καταρράκτη», που είχαν τα  μαρμαράδικα για να κόβουν τα μάρμαρα. Τον έλεγαν «σχιζαριά».

1912: ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΔΗΜΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ

Αναμνηστική φωτογραφία των διδασκάλων της Βοιωτίας που συμμετείχαν
στο συνέδριο στη Λιβαδειά.

Με αφορμή της παραπάνω φωτογραφίας από τη συλλογή μου, συγκέντρωσα τα παρακάτω άρθρα από τον ελληνικό ημερήσιο και απογευματινό τύπο τα παρακάτω:

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΟΝ ΣΥΝΕΔΡΙΟΝ ΕΝ ΛΕΒΑΔΕΙΑ

ΛΕΒΑΔΕΙΑ, 2 Ιουλίου. (Ιδ. τηλεγρ. «Σκρίπ»). – Επιβλητική εγένετο χθες η έναρξις του συνεδρίου των διδασκάλων της Βοιωτίας. Ο επιθεωρητής κ. Παπαδόπουλος δι’ ωραίου λόγου εξήρε την αποστολήν του διδασκάλου και τας δυσχερείας, καθ’ ων έχει ούτος ν’ αντεπεξέλθη.

Περί τους 80 διδάσκαλοι και διδασκάλισσαι προσήλθον εις το Συνέδριον, όπερ θα λήξει την Τετάρτην ή Πέμπτην διά κοινού γεύματος.

Μετά μεσημβρίαν οι διδάσκαλοι συνήλθον εις ιδιαιτέραν σύσκεψιν, καθ’ ην κατόπιν προσκλήσεως ελθών εις Λεβαδείαν ωμίλησεν ο αντιπρόσωπος της Πανελληνίου Ενώσεως των Δημοδιδασκάλων κ. Λαχανοκάρδης, εξάρας τον σκοπόν και τονίσας το έργον της Ενώσεως. Ο λόγος του κ. Λαχανοκάρδη κατεχειροκροτήθη. Ενεγράφησαν δε μέλη και μη όντες μέχρι σήμερον ως πολλοί υποδιδάσκαλοι.

(Εφημερίδα «ΣΚΡΙΠ» 3/7/1912)

Μια Αμερικανίδα στο Λιβάδι Παρνασσού

 

Η Έντιθ Κράμερ (1916 - 2014) στο ατελιέ της. (Αυτοπροσωπογραφία) w.w.w.

Ήταν το 1963, εποχή μέσα Σεπτέμβρη μάλλον, όταν μια Αμερικανίδα ζωγράφος (αυστριακής καταγωγής), η Έντιθ Κράμερ (Edith Kramer), ηλικίας 47 ετών τότε, έφθασε στην Αράχοβα, στον δρόμο της για τους Δελφούς.

Εδώ, θα έμεινε έκθαμβη από τις βραχώδεις υπώρειες του Παρνασσού που κρέμονται πάνω από το χωριό. Εξάλλου, μέσα από το σχολείο της και από τα προσωπικά της νεανικά  διαβάσματα, θα είχε μάθει, μάλλον, πολλά για το ιερό αυτό βουνό, για τον Απόλλωνα, τον Πάνα και τις Νύμφες του, που τριγυρνούσαν εκεί σε τοπία ειδυλλιακά, γεμάτα μυστήριο και μαγεία.

Το καλλιτεχνικό της ένστικτο την ώθησε να κάνει μια στάση μεγαλύτερη απ’ τη συνηθισμένη^. να βγάλει απ’ τις αποσκευές της τα ζωγραφικά της σύνεργα και να ανεβεί στον Παρνασσό^. για να δει και να ανιχνεύσει τοπία, ώστε να αποτυπώσει εικαστικά κάτι συναρπαστικό που θα το είχε ως πολύτιμο αναμνηστικό, όταν θα επέστρεφε στη βάση της, στην Αμερική.  

Χωρίς να χάσει καθόλου χρόνο, θα αναζήτησε πληροφορίες, για το πώς θα μπορούσε να ανεβεί στο βουνό, ώστε να υλοποιήσει το σχέδιό της. Το πιο πιθανό, θα ρώτησε για κάποιον έμπειρο οδηγό, για να την οδηγήσει σε ενδιαφέρουσες τοποθεσίες. Και αυτός υπήρχε εκείνα τα χρόνια^. και ήταν ή ο Νίκος Καραμέρης  - πασίγνωστος σε όλους τους Αθηναίους ορειβάτες εκείνης της εποχής - ή ο διάδοχός του Νίκος Γεωργακός.

1931: Η πρώτη ομαδική χρησιμοποίησις των σκι στις χιονισμένες πλαγιές του Παρνασσού.

 

Ὁ Ε.Ο.Σ. καὶ τὰ χειμερινά σπόρ

Ἡ πρώτη ὁμαδική χρησιμοποίησις τῶν σκί στὶς χιονισμένες πλαγιές τοῦ Παρνασσοῦ. Μιά ἀνάβασις στὸν Γεροντόβραχο.

Αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτό μου ἰδιαιτέρως  εὐτυχῆ, ἀλλά καὶ ὑπερήφανο, διότι εἶχα τὴν τύχη  νὰ λάβω μέρος καὶ νὰ παρακολουθήσω ἀπό κοντά τὴν πρώτη ἐπίσημη ἔξοδο μὲ σκί, ἡ ὁποία τόσο ἀθόρυβα ὀργανώθηκε καὶ ἔγινε ἀπό τὸ Τμῆμα Ἀθηνῶν τοῦ Ἑλλλην. Ὀρειβατικοῦ Συνδέσμου στὸν Παρνασσό ἀπό τὰς 21 - 25 Φεβρουαρίου 1931.

Στὴν ὁμάδα ἐκείνη, στὴν ὁποία καθώς εἶπα ἔλαβα μέρος καὶ γώ, ἔλαχε ὁ κλῆρος νὰ ἐμφανίσῃ γιά πρώτη φορά  ἔτσι ὁμαδικά ἐδῶ στὴν  Ἑλλάδα τὰ παράδοξα αὐτά «ξύλα» πού λέγονται σκί. Ἤτανε τόσο φυσική ἡ περιέργεια τοῦ κοινοῦ  ποὺ συνωστιζότανε γύρω μας  παντοῦ, ὅπου μᾶς ἔβλεπαν, στὸ δρόμο, στὸ σιδηρόδρομο, στὸ πλοῖο, πού δὲν μᾶς ἔκανε καὶ τόση ἐντύπωση, ὅταν ἀκούγαμε νὰ λένε μεταξύ τους:

-Τὰ βλέπεις αὐτά  εἶναι μηχανήματα πού παραμερίζουνε τὸ χιόνι, για νὰ διαβαίνουν !  

Ἄλλος πάλι  ἔλεγε ὅτι θὰ τὰ μεταχειριστοῦμε σάν ξυλοπόδαρα - βλέπετε συνέπεσε  νὰ ἦταν Ἀποκριές!  Στὸν Πειραιᾶ οἱ μάγκες μᾶς εἶπαν πώς πᾶμε στὸ Βόρειο Πόλο γιά τὸν Νόμπιλε καὶ στὴν Ἀράχωβα μᾶς πέρασαν γιά τιναχτάδες μπαμπακιῶν, τέλος ὅλα αὐτά δίναν εὔθυμα θέματα στὴν καλόκαρδη συντροφιά μας σ’ ὅλο τὸ χρονικό διάστημα τῆς τετραήμερης παραμονῆς μας ἀπάνω στὸν χιονισμένο  Παρνασσό.

Ὁ  Ε.Ο.Σ. ἀπό καιρό εἶχε  φροντίσει κι ἔφερε γιά  λογαριασμό τῶν Τμημάτων του ἀρκετά  ζεύγη σκί, μὰ ὅμως χάρις στὸ ὅ,τι φέτος δὲν εἴχαμε ἀρκετά χιόνια, για νὰ γίνουν οἱ σχετικές  ἀσκήσεις ἐδῶ στὴν Ἀττική, ἀπεφάσισε  τὸ Τμῆμα Ἀθηνῶν νὰ πάῃ σὲ ψηλότερα βουνά νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ ἔτσι χωρίς ἐξαιρετικές ἑτοιμασίες καὶ ἀχρείαστο  θόρυβο ὁρίσθηκε ν’ ἀναχωρήσῃ ἡ ὁμάς αὐτή τῶν skieurs τὸ βράδυ τοῦ Σαββάτου 21/2/31.

Μολονότι ἡ μέρα ἐκείνη ἦτο βροχερή καὶ ἐξακολουθοῦσε νὰ χειροτερεύῃ πρὸς τὸ βράδυ ἀκόμη περισσότερο, ὡστόσο κανένας ἀπό κείνους ποὺ δήλωσαν,  δὲν ἔλειψε ἀπό τὸν τόπο πού εἶχε ὁρισθῇ γιά συγκέντρωση. Μὲ τὸ πλοῖο «Δωρίς» ἐφύγαμε στὶς 9 τὸ βράδυ γιά τὴν Ἰτέα. Κατά κακή τύχη ἡ κακοκαιρία  αὐτή ἐπικρατοῦσε  καὶ στὴ θάλασσα κι ἔτσι  ταξιδεύαμε  ἀρκετές ὧρες ἀπό τὸν Πειραιᾶ ὡς τὸν Ἰσθμό - μέσα σὲ μιά τρικυμία πρωτοφανοῦς ἐντάσεως πού κοντύνεψε νὰ πνίξῃ τὸ πλεούμενό μας. Ὡστόσο τὰ ξημερώματα φτάσαμε στὴν Ἰτέα κι ἀπό κεῖ μὲ αὐτοκίνητα φτάσαμε ὕστερα ἀπό δυό ὧρες στὴν Ἀράχωβα.