Του Μέγα Ι. Κονίτσα
Στις νότιες πλαγιές
του Παρνασσού, σ’ ένα μεγαλόπρεπο, καταπληκτικό και επιβλητικό τοπίο, ανάμεσα
στον ειδυλλιακό ελαιώνα που κατηφορίζει ως τη ρεματιά του Πλειστού ποταμού, τ’
άξεστα ρουμάνια και τους κρεμαστούς βράχους των Φαιδριάδων, που πρώτοι αυτοί
δέχονται τα ροδόχρυσα φιλήματα της αυγής, τη θρυλική Κασταλία πηγή που το
κελάρισμα του νερού της σκορπάει παράξενους τόνους μουσικής, το ναό της Προναίας
Αθηνάς, ιερό της Γνώσεως και της Σοφίας, είναι οι Δελφοί, το αιώνιο σύμβολο του
ελληνικού πνεύματος. Το φως, η μαγεία, η αγριότητα και η ομορφιά είναι πλούσια
συγκεντρωμένα εκεί. Στο αντίκρυσμά των καταλαμβάνεσαι από ιερό ρίγος, γιατί
νοιώθεις την παρουσία του Θεού να βρίσκεται δίπλα σου.
Το Μαντείο των Δελφών, ο ήλιος του αρχαίου Ελληνικού στερεώματος, με το πανελλήνιο θρησκευτικό κύρος του Ιερού του Απόλλωνα και την απέραντη εκτίμησή του που έβγαινε από την προαιώνια μαντική παράδοσή του και που ικανοποιούσε τον ασίγαστο πόθο του ανθρώπου για τη γνώση του αβέβαιου και την αποφυγή του εφιαλτικού σήμερα, έκανε τους Έλληνες και τους βαρβάρους να ξεκινάνε από μακρυνούς τόπους, ταξιδεύοντες μήνες ολόκληρους, και να ζητάνε την ευμένεια κι την προστασία του. Είναι η Μάννα του παγκοσμίου πνεύματος μέσα στο φυσικό μεγαλείο της ζωοδότρας γης. Στηριζόταν στην ηθική κι’ είχε γίνει ο ανώτατος ρυθμιστής και επόπτης της θρησκευτικής λατρείας.
Διεδραμάτισε σπουδαίο
ρόλο στην πολιτική, κοινωνική και ατομική ζωή της αρχαιότητας και με την ηθική
επιβολή του Απολλωνείου πνεύματος προετοίμασε το δρόμο προς τη φυσιολογική και
βαθύτερη έρευνα των γεγονότων και εξελίχτηκε έτσι στη μεγαλύτερη δύναμη της εποχής
εκείνης.
Το Δελφικό Ιερό είχε αποβεί ο Πανελλήνιος και παγκόσμιος άμβωνας, από τον οποίο ο Πύθιος σάλπιζε τα
κηρύγματά του, τον ηθικό κώδικα και σκορπούσε τη θεσπέσια ευλογία του στην
ανθρωπότητα, ανυψώνοντας τον ανθρώπινο βίο και τον φωτεινό ελληνικό πολιτισμό.
Στο Δελφικό χώρο έλαμψαν οι ανθρωπιστικές ιδέες, με τις Αμφικτυονίες, και
κυρίως η Δελφική Ιδέα, σύνθεση θρησκευτικού, πολιτικού, καλλιτεχνικού και
φιλοσοφικού πνεύματος. Οι Δελφοί γεννήθηκαν στα χρόνια του παραμυθιού και των
θρύλων και συνέχισαν το ταξίδι τους μέσα στους αιώνες. Δεχτήκανε λογής μπόρες
και καταστροφές. Οι αλλεπάλληλες επιδρομές που έγιναν από τους βαρβάρους
σκόρπισαν τη λεηλασία, τη φωτιά, το χαλασμό και το θάνατο. Όλες οι σοβαρές
προσπάθειες που έκανε ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιουλιανός πήγανε χαμένες.
Και ο τελευταίος χρησμός που του έδωσε εκφράζει, με το μελαγχολικό του τόνο,
την εσχάτη κατάπτωση του περίφημου μαντείου. Του μαντείου αυτού που εκατοντάδες
χρόνια διεδραμάτισε σπουδαιότατο ρόλο και επηρέασε πολλαπλώς τη ζωή του τότε
γνωστού κόσμου και τη πολιτιστική του εξέλιξη.
Το Ιερό του Απόλλωνα στους
Δελφούς έχει πεθάνει οριστικά. Σήμερα είναι ένας σεβάσμιος χώρος, που δέχεται
καρτερικά, στα ιερά χώματα του Παρνασσού, τις χιλιάδες επισκέψεις των φανατικών
προσκυνητών του που ψαχουλεύουν στα χαλάσματά του, με ένα οδηγό στο χέρι, να
ξαναβρούνε την αρχαία του δόξα.
Εδώ που άνθισε ο
ελληνικός πολιτισμός από το Απολλώνειο φως, στο σημερινό επισκέπτη απλώνεται
μπροστά του μια εικόνα εγκατάλειψης και φθοράς. Ωστόσο βαθύτερα συνειδητοποιεί
πόσο αθάνατες είναι οι μεγάλες ιδέες που άνθισαν σ’ αυτόν τον τόπο.
Παντού ερείπια, σκόρπια
μάρμαρα, γκρεμισμένοι θησαυροί, σπασμένες κολώνες, απομεινάρια τειχών,
υπολείμματα αναθημάτων, χαλασμένη η ιερά οδός και μισογκρεμισμένα το θέατρο και
το Στάδιο. Και όμως μόνον τούτο, χιλιάδες είναι κάθε χρόνο οι πιστοί και οι
προσκυνητές που έρχονται να προσκυνήσουν και να ζητήσουν λες το χρησμό του
Μαντείου.
Η δάφνη του Απόλλωνα αν και γέρικη ζει και θα ζει στους Δελφούς και τα ερείπια θα είναι αρκετά για να μας συγκινούν πάντα.
