Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026

Για το περίφημο δελφικό σύμβολο Ε

 

Του Στάθη Ασημάκη

(αναδημοσίευση & συμπλήρωση)

Από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας υπήρξαν πολλές προσπάθειες αποκωδικοποίησης του σημαντικού δελφικού συμβόλου Έψιλον (Ε), που έπαιζε τον ρόλο τού πλέον χαρακτηριστικού σήματος του δελφικού ιερού.

Αυτό είχε τοποθετηθεί τρείς φορές στο αέτωμα του απολλώνιου ναού στους Δελφούς: μια σε ξύλο, δεύτερη σε χαλκό και τρίτη σε χρυσό.

Το παλαιότερο από αυτά τα Έψιλον (Ε) ήταν ξύλινο και αναφέρεται ως το ''Ε των Σοφών'', γιατί αφιερώθηκε από τον Σόλωνα κατά μια εκδοχή, σύμφωνα δε με άλλη αφιερώθηκε από όλους μαζί τους αναγνωρισμένους τότε σοφούς.

Όταν αυτό φθάρθηκε, οι Αθηναίοι ανέθεσαν στον ναό το δεύτερο, το οποίο ήταν χάλκινο. Και σε αντικατάσταση και αυτού, η Λιβία Δρουσίλλα, η σύζυγος του Οκταβιανού Αυγούστου, αφιέρωσε το τρίτο και τελευταίο, από καθαρό χρυσάφι.

Η μοναδική πληροφορία για το δελφικό Ε  προέρχεται από τον Πλούταρχο (46 μ.Χ. - 127 μ.Χ.), ο οποίος, ως ιερέας του Απόλλωνα, πρέπει να ήταν κοινωνός και γνώστης των Δελφικών Μυστηρίων.

Το γεγονός ότι ο Πλούταρχος αφιέρωσε μια ολόκληρη διατριβή γι’ αυτό το σύμβολο, δείχνει τη μεγάλη σημασία που είχε ως κλειδί για τα δελφικά δρώμενα.

Στην διατριβή του αυτή, προβάλλονται διάφορες ερμηνείες που κυκλοφορούσαν τότε, άλλες αδύναμα και άλλες ισχυρά τεκμηριωμένες, κάποιες δε από αυτές αλληλοαναιρούμενες.

Αναφορικά με ορισμένες ερμηνείες, ο Πλούταρχος στη διατριβή του: «Περί τοῦ ἐν Δελφοῖς Ε» παίρνει θέση με πληθώρα αναλύσεων. Σχετικά με άλλες, δεν παίρνει σαφή θέση και αρκείται απλώς στο να καθοδηγήσει διακριτικά τον αναγνώστη, ώστε να μην κατηγορηθεί ότι αποκαλύπτει κάτι από τα δελφικά μυστήρια.

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026

1 - "Για να θυμούνται οι παλαιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι"

 

Το Δάσος

Του Γιώργου Δ. Ανδρέου

    Καταγράφοντας το Οικογενειακό   Δέντρο βυθίστηκα  στο παρελθόν, σε πρόσωπα,  ιστορίες και περιστατικά, που έκρινα ότι έχουν, πέρα από  το οικογενειακό, και  γενικότερο ενδιαφέρον και θα  ήταν χρήσιμο  να καταγραφούν για να διασωθούν.  

   Αναφερόμενος στον πατέρα μου που στα νιάτα του  συμμετείχε στο καφενείο ΚΕΝΤΡΟ – το είχαν  τέσσερις μέχρι το 1964, Λουκάς Βασιλόπουλος ο αποκαλούμενος Αυστριακός, Λουκάς Σιδεράς – Καψούλης,  Μήτσος και Κοσμάς Ανδρέου. Παράλληλα δούλευε όπου υπήρχε μεροκάματο,  στην καλλιέργεια των  δικών  του κτημάτων  στον ελαιώνα και το Λιβάδι και   «μάστορας» στα ελαιοτριβεία.  Ήταν  δεινός ξυλοκόπος, περιζήτητος στην παραγωγή – το τράβηγμα έλεγαν - ξυλείας στον Παρνασσό αλλά και την προμήθεια καυσόξυλων.    Τότε το δάσος ζέσταινε το χωριό με τα ξύλα από τα έλατα και έδινε την αναγκαία ξυλεία για την κατασκευή  των σπιτιών.    

       Ήταν μεγάλη εμπειρία για μένα  η παρακολούθηση   της παραγωγής ξυλείας  στο δάσος που συνδυαζόταν πάντα με την προμήθεια καυσόξυλων από τα κλωνάρια των δέντρων έκοβαν οι ξυλοκόποι.

        Πρώτα επέλεγαν  τα κατάλληλα έλατα που θα έκοβαν, κάποιες φορές  αυθαίρετα κάποιες με την άδεια του Δασαρχείου. Μετά  κάπου κοντά, διάλεγαν ένα σχετικά επίπεδο και ελαφρώς  κατηφορικό σημείο και  κατασκεύαζαν με ξύλα μια  παραλληλόγραμμη εξέδρα  που προσομοίαζε στον  «καταρράκτη», που είχαν τα  μαρμαράδικα για να κόβουν τα μάρμαρα. Τον έλεγαν «σχιζαριά».

Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026

1912: ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΔΗΜΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ


Αναμνηστική φωτογραφία των διδασκάλων της Βοιωτίας που συμμετείχαν
στο συνέδριο στη Λιβαδειά.

Με αφορμή της παραπάνω φωτογραφίας από τη συλλογή μου, συγκέντρωσα τα παρακάτω άρθρα από τον ελληνικό ημερήσιο και απογευματινό τύπο τα παρακάτω:

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΟΝ ΣΥΝΕΔΡΙΟΝ ΕΝ ΛΕΒΑΔΕΙΑ

ΛΕΒΑΔΕΙΑ, 2 Ιουλίου. (Ιδ. τηλεγρ. «Σκρίπ»). – Επιβλητική εγένετο χθες η έναρξις του συνεδρίου των διδασκάλων της Βοιωτίας. Ο επιθεωρητής κ. Παπαδόπουλος δι’ ωραίου λόγου εξήρε την αποστολήν του διδασκάλου και τας δυσχερείας, καθ’ ων έχει ούτος ν’ αντεπεξέλθη.
Περί τους 80 διδάσκαλοι και διδασκάλισσαι προσήλθον εις το Συνέδριον, όπερ θα λήξει την Τετάρτην ή Πέμπτην διά κοινού γεύματος.
Μετά μεσημβρίαν οι διδάσκαλοι συνήλθον εις ιδιαιτέραν σύσκεψιν, καθ’ ην κατόπιν προσκλήσεως ελθών εις Λεβαδείαν ωμίλησεν ο αντιπρόσωπος της Πανελληνίου Ενώσεως των Δημοδιδασκάλων κ. Λαχανοκάρδης, εξάρας τον σκοπόν και τονίσας το έργον της Ενώσεως. Ο λόγος του κ. Λαχανοκάρδη κατεχειροκροτήθη. Ενεγράφησαν δε μέλη και μη όντες μέχρι σήμερον ως πολλοί υποδιδάσκαλοι.

(Εφημερίδα «ΣΚΡΙΠ» 3/7/1912)